أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
135
قانون ( فارسى )
گذاشتن بر موها شوند . اما بايد مردارسنگ بسيار نرم ساييده شود . اساس كار در مردارسنگ خوب ساييده است . وقتى كه دارو را بر موها گذاشتند ، برگ سلق بر آن بگذارند و به مدت شش ساعت آن را نشويند و اين مدت همچنان بماند و در عين حال نبايد رطوبت و نمناكى را از دست بدهد و مگذار كاملا بر موها خشك شود . آبى كه گفتيم داروها را با آن بسرش ، اگر آب حنا و آب وسمه باشد چه بهتر . منظورم اين است كه حنا و وسمه را چندين بار در آب بپزند و بپالايند ، يا در آب ريزند و در آفتاب گذارند تا كاملا از وسمه و حنا تأثيرپذير شود . اگر داروها را در چنين آبى درهم بسرشند خوبتر خواهد شد . نسخهء ديگر : حنا ، وسمه ، مردارسنگ ساييدهء گردماننده شده ، آهك ، مازوى بوداده ، اكسيد مس ، زاج بلورى ، گل ، كتيرا و ميخك از هريك يك جزء برابر . همه را درهم بسرشند و مو را بدان رنگ كنند . چندين نوع رنگ مو كه مو را سياه مىگرداند در كتابها آمده است ؛ من در اينجا تنها چيزهايى را انتخاب كردهام و بازگو مىكنم كه به باور نزديك هستند و بر قلب انسان گران نمىآيند . اينك چندى از آنها : نسخه : حنا يك جزء ، وسمه دو جزء ، اكسيد مس ، زاج بلورى ، نمك سنگ بلورى ، مازوى بوداده و ريم آهن هريك يك جزء . همه را ساييده در سركه بريز و در سركه بساى و بگذار تا تخمير مىشوند ؛ آنگاه آن را استعمال كن ! نسخهء ديگر : ريمآهن را در سركهء شراب ( مايه زده ) بريز بهطورى كه سركه چهار انگشت برهم چسبيده از دارو بالاتر آيد . ريمآهن را در آن سركه بساى كه بسيار خوب ساييده شود ؛ آنگاه بر آتش بگذار بجوشد تا نيمى از سركه بخار مىشود و نيمى مىماند . آنگاه آن را از آتش بردار و بگذار به مدت دو هفته همچنان ريم در سركه بماند تا سركه به كلى زنگ آهن را در خود مىپذيرد . سپس به وزن ريمآهن - كه در سركه ريختهاى - هليلهء سياه بياور و خرد كن و بساى و در همان سركهء زنگ گرفته بريز و باز بر آتش بگذار بپزد تا سركه به كلى بخار مىشود و غيبش مىزند و به شكل خلوق ( نوعى داروى خوشبو است كه بيشترش زعفران است ) درمىآيد . آنگاه روغن بر آن بريز كه روغن آن را بپوشاند . باز بر آتش بپزد تا همچون غاليه ( نوعى داروى خوشبوكننده ) مىشود . و اگر بخواهى داروى رنگ مو خوشبو باشد ، چيزى خوشبو در آن مخلوط كنى مانعى ندارد . اگر داروى فوق با اينكه همراه روغن است مو را رنگ مىكند ، حكمتش در زنگ آهن نهفته است .